گاهی به آسمان نگاه کن

شاید بسیاری از علاقه مندان فضا آرزو داشته باشندبرای یک بارهم که شده سواربر سفینه های ساخت بشربه پروازدرآیند و سیاره مادری شان را ازصدها کیلومتر بالاتر تماشا کنند!

ممکن است فکرکنیم امنیت این پروازها بیشتر ازپروا زبا هواپیماها(به خصوص توپولوفها آن هم درایران!!) می باشد.البته این تصورتا حدودی درست است!چون ماها قبل از پرتاب, شاتل ها ,راکتها وسفینه های فضایی توسط مجرب ترین متخصان مورد بررسی قرارمی گیرد تادر اثر اشتباه و سهل انگاری جان کسی به خطرنیفتد! اما با تمام این دقت هاو نکته سنجی ها, دنیای فضانوردان بارها شاهد مرگ های باورنکردنی و دلخراش بوده است.

به تقویم سازمان فضایی آمریکا که نگاهی بیاندازیم می بینیم که دراولین ماه این تقویم یعنی ژانویه اتفاقات ناگواری رخ داده است. وقایع دردناکی که تاریخ ناسا هرگز آنها را فراموش نخواهد کرد.

اولین رویدادغم انگیزدر بعدازظهر 27 ژانویه 1967 رخ داد.

 آپولو1، اولین سری از فضاپیماهای آپولو که برای سفر به ماه طراحی شده‌بودند، باید برای پرتاب روز 21 فوریه 1967 آماده می‌شد. به همین خاطر سرنشینان وارد فضاپیما شدند تا سیستم‌های آن را چک کنند. اما یک اتصال الکتریکی در مخزن سوخت فضاپیمای آپولو باعث انفجار در قسمت بالایی موشک 111 متری ساترن5 که محل استقرار آپولو بود می‌شود و 3 سرنشین آن جان خود را از دست می‌دهند.این رویدادغم انگیزباعث شدمهندسان ناساتغییراتی درسیستم آپولو بدهندو وضعیت آن را بهبودبخشند.

تصویر3 فضانورد مربوطه را اینجا ببینید.

چلنجر

24 سال پیش در 28 ژانویه 1986, یعنی 19 سال بعد از حادثه آپولو یک ,شاتل فضایی چلنجر تنها 73 ثانیه بعد ازپرتاب به دلیل نقص یک واشر در مخزن سوخت و نشت سوخت ناگهان منفجر شد و هر هفت سرنشین آن در دم جان سپردند و میلیون ها بیننده تلوزیونی و صدها تماشاگرحاضردر نزدیکی محل پرتاب شاهد این تراژدی بودند!

تصویرانفجارچلنجر

رویداد بعدی نیز یک تراژدی بسیارغم انگیز بودکه درفوریه 2003 رخ داد!

19سال بعد از واقعه چلنجر, شاتل کلمبیا درحالی که همراه با هفت سرنشین خود ازماموریت موفقیت آمیز16 روزه باز می گشت ناگهان در اتمسفر زمین و دربرابر دیدگان میلیون ها بیننده منفجر و به هزاران تکه تبدیل شد.این مأموریت بیست‌وهشتمین پرواز شاتل فضایی کلمبیا بود.

تصویرهفت خدمه کلمبیا

این رخدادهای دردناک وازدست دادن فضانوردانی که  برای تربیت کردن آنها زمان وهزینه های بسیاری صرف شده بودباعث شدناساازبسیاری ازبرنامه های خودعقب بیفتد.

*شاتل‌ها برای در امان ماندن از گرمای ناشی از ورود آن‌ها به جو زمین، دارای سرامیک‌های حرارتی هستند. از طرفی چون مخزن سوخت شاتل با اکسیژن و هیدروژن مایع پر می‌شود، بسیار سرد است. به همین دلیل روی آن شبنم‌هایی تشکیل می‌شود. برای همین منظور بدنه‌ی مخزن سوخت را با فوم‌های ضد شبنم پوشش می‌دهند. در هنگام پرتاب یک تکه از این فوم‌ها جدا می‌شود و به انتهای بال چپ شاتل فضایی کلمبیا برخورد می‌کند. این برخورد باعث کنده‌شدن تکه‌ای از عایق حرارتی بال می‌شود. هنگامی که کلمبیا قصد بازگشت به زمین را داشت به دلیل عدم وجود عایق حرارتی در آن قسمت، بدنه‌ی شاتل ذوب می‌شود و در نتیجه با از دست دادن ساختار آیرودینامیکی خود، در جو منهدم می‌گردد.

منبع: http://www.nasa.gov/externalflash/dor10/

شبهای زمستانی بهترین فرصت برای رویت برخی اجرام و صور فلکی معروف این فصل است.

درپست قبل افسانه صورت فلکی جبار رو خوندید(شایدم نخوندین!!)

صورت فلکی جبار قبل به طور نسبتا کامل در این  پست  معرفی شده بود.

چند شب قبل که آسمان به طور معجزه آسایی صاف و خالی از ابرهای مزاحم بود توانستم بعد ا زمدتها جبار و سیاره سرخ رنگ مریخ را در نزدیکی هم رویت کنم! سال گذشته به دلیل اینکه مریخ در روز طلوع میکرد قابل رویت نبود!

این شبها فرصت مناسبی است که هم از دیدن فرمانده شبهای زمستانی لذت ببرید و نیز سیاره سرخ فام مریخ را با چشمان غیرمسلح و البته با اندکی تلاش و درسمت جنوب شرق آسمان مشاهده کنید.

پ.ن١:تصاویر بیشتری از صورت فلکی جبار ببینید:١ / ٢

پ.ن٢: اینجا و یا در ادامه مطلب نقشه مربوطه را می توانید ببینید.

جبار, شکارچی قدرتمندی که ادعاکردهیچ موجودی قادربه شکست دادن او نیست.

شکارچی از۵٠٠سال قبل ازمیلاد در یونان به عنوان جنگجو شناخته میشد.

شکارچی یا اوریون پسر پوزیدون (خدای دریاها) بود. اوریون ادعای قدرت بینهایت داشت و معتقدبود به عنوان شکارچی میتواند هرحیوانی را بر روی زمین نابودکند.اوحتی به Gaea  الهه زمین باجملات نامناسب و بسیاراغراق آمیز هشدار داد.

بنابراین  Gaea تصمیم گرفت تا اوریون را توسط همان چیزی که ادعای قدرت بی انتها درمقابلش را داشت بکشد. پس یک عقرب عظیم الجثه را به سوی شکارچی فرستاد و به این جانور فرمان داد تا اوریون را نیش بزند.عقرب(scorpius) اوریون را درناحیه پاشنه پا یعنی همان ستاره رجل(پای شکارچی) نیش زد.

شکارچی و عقرب درآسمان دارای جایگاهی مخصوص هستند. البته در دو سوی مخالف هم قرار دارند تا دوباره با هم جنگ نکنند.

اگر چه داستانهای دیگری نیز در مورد مرگ جبار وجود دارد اما این افسانه از رایجترین آنهاست.

در یک اسطوره دیگر یونانی ,آرتمیس (الهه ی ماه و شکار) عاشق شکارچی خوش تیپ شد!

برادرش آپولو از این شنیدن این موضوع عصبانی شد و برای نابودی اوریون نقشه ای کشید.

یک روز  که شکارچی درحال شنا بود ,آپولو به همراه آرتمیس قدم زنان به آن سمت رفتند. آپولو ,آرتمیس را به مبارزه دعوت کرد تا هدفی را درآب با تیر بزنند.آرتمیس نمی دانست که هدف همان سر اوریون است و تیرخود را پرتاب کرد. تیر به سر شکارچی برخورد کرد و او را کشت.

زمانی که پیکر اوریون توسط موج ها به ساحل برگشت ,آرتمیس با دیدن تیر خود در سر جبار به شدت شوکه شد و فهمید که آپولو او را فریب داده است.در حالی که بی نهایت غمگین بود, از روی دلسوزی و محبت, پیکر اوریون را با ارابه ی نقره ای خود به اوج آسمان ها برد. سپس تاریک ترین مکان آسمان را انتخاب کرد و آن را به شکارچی اختصاص داد. 

نیمه تابستان امسال منتظر بارش پرساووشی بودیم که متاسفانه به دلیل گرد و غبار شدیدی که از کویرهای همسایه غربی (عراق) وارد آسمان ایران شده بود تماشای آسمان شب سخت و حتی گاه غیرممکن گشت...و دریغ از مشاهده حتی یک شهاب!!!

و منتظرماندیم تا شبهای پاییزی از راه برسد, شاید اوضاع آسمان بهتر شود و ما بتوانیم نیم نگاهی به سویش داشته باشیم تا بلکه شهابی درآسمان پدیدار گردد!

همه ساله دراین شب ها آسمان محل مهمانی شهاب های رها شده ازصورت فلکی اسد است. منشا این بارش دنباله دار تمپل _ تاتل است که به علت گذر زمین از میان ذرات باقی مانده در مدار دنباله دار و برخورد این ذرات باجو زمین رخ می دهد.

از دید ناظر زمینی اینطور به نظرمی رسدکه شهاب های این بارش از سوی صورت فلکی اسد به سمت آسمان روانه می شوند و به همین دلیل این رویداد را بارش اسدی می نامند.

این بارش یکی ازمعروفترین بارشهای شهابی سال است که در اواخر آبان هر سال رخ می دهد.

دوره فعالیت این بارش از٢٣ الی ٣٠ آبان است که در٢۶و ٢٧ آبان به اوج خود می رسد. به گفته پژوهشگران ناسا تعداد شهاب هایی که امسال می توان درآمریکا مشاهده کرد ٣٠_٢٠شهاب درساعت است که درآسیا این رقم به بیش از٣٠٠شهاب خواهدرسید.

خوشبختانه بامداد٢٧ آبان مطابق با آخرین روز ماه ذی القعده است و نور ماه ازتاریکی آسمان نخواهد کاست.

 پ.ن١: «میخائیل ماسلوف»(Mikhail Maslov)،از کشور روسیه، با کمک محاسبات مداری ذرات دنباله دار نشان داد که این اوج به وقت رسمی ایران در ساعت 1:05 بامداد  27 آبان اتفاق می افتد و ماکزیمم تعدادشهابی که میتوان مشاهده کرد به  ١٨٠شهاب درساعت می رسد.

 پ.ن٢: William Cooke و همکارانش از ناسا،  اوج بین 1:03 تا 1:14 بامداد 27 آبان پیشبینی کرده اند.

امیدوارم آسمان صاف وبدون ابرباشدتابتوانیم این رویدادفوق العاده هیجان انگیزرابه راحتی مشاهده کنیم.

 منابع: ناسا /IMO /استاردیتا / نجوم / تابناک /

 به نیمه پاییز که می رسیم شادی های من آغاز می شود. باسرد شدن هوا و تاریک شدن زود هنگام آسمان ,می توانیم گنبد زیبای بالای سرمان را راحتتر از قبل رویت کنیم.

 مثلث تابستانی ,آسمان شب را با میلی ترک گفته و چهار گوشه اسب بالدار  بر فراز جنوب غربی آسمان جا خوش کرده است و آسمان شب های تابستان و صورت های آشنایش جای خود را به آسمان رنگارنگ پاییزی و صورت های فلکی باشکوه این فصل داده است.

ساعاتی بعدازغروب آفتاب و باتاریکتر شدن آسمان ,گردهمایی صورفلکی ذات الکرسی پرساووش و آندرومدا درپهنه گنبددوار آغازمی شود.نمی دانم درگوش هم چه نجوا می کنند!!

در اوایل شب و کمی پایینتر ازآن ها ,لکه ای مات دیده می شود که از تعدادی ستاره به نام خوشه پروین یا همان هفت خواهران(pleiades) تشکیل یافته است. این خوشه را با اندکی دقت و صبر,می توان با چشم غیرمسلح مشاهده کرد. البته در دوربین های دوچشمی به راحتی قابل تشخیص است.

هر چند صورت فلکی ذات الکرسی به آسمان تابستان تعلق بیشتری دارد ,اما درآسمان شفاف شبهای پاییزی بهتر و راحت تر میتوان آن را رویت کرد. این صورت فلکی شامل پنج ستاره است که در پهنه آسمان به شکل دبلیو درکنار هم قرار گرفته اند.

پرساووش , قهرمان ماندگارترین افسانه یونانی است. بعد از کشتن و جدا کردن سر مدوسا (هیولای خوفناک بالدار) دربازگشت آندرومدا را ازچنگال هیولای دریاها نجات داد و او را به عنوان عروس از آن خود نمود.

ستاره راس الغول (بتای پرساووش) ,مهمترین ستاره این صورت است. یک دوگانه گرفتی شامل دو ستاره بسیار نزدیک به هم است که با هیچ تلسکوپی قابل تفکیک نیستند و ستاره شناسان با تجزیه و تحلیل نورهای دریافتی آن پی به دوتایی بودنش بردند.این ستاره همان سر مدوسا است و این نام (ALGOL)واقعا برازنده آن است که همچون چشم یک شرور براق و درخشان است!!

تصویر مربوط به این سه صورت فلکی را اینجا و یا در ادامه مطلب ببینید!

پ.ن١: امروز روز  تولدم هست و من یک سال بیشتر ازکسانی که سال گذشته همین موقع دنیای فانی رو ترک کردند زندگی کردم.خدایا متشکرم!روح رفتگان هم شاد...

پ.ن2:پست بعدی اختصاص داره به افسانه صورت فلکی جبار که آقای فخرایی زحمتش رو خواهندکشید.منتظرباشید.

ظاهرا امروز مصادف باروزیه که من وبلاگ نویسی رو به طور رسمی شروع کردم!

اینکه میگم به طور رسمی برای این هس که اولین مطلب رو چند روز قبل ازآپ شدن نوشته بودم و در وبلاگم ذخیره شده بود و درتاریخ ٢٢مهر٨٧ بر روی وبلاگ گذاشتم! و اینگونه شدکه روز٢٢مهر من و وبلاگم به طور رسمی ,به سختی و با دلهره فراوان پا به دنیای پرشین بلاگ گذاشتیم!

چه زود گذشت این یک سال!دوستان زیادی به وبلاگ سرزدند!بعضی ها ازهمون روز اول تا به الان درکنار من و بلاگ بودند و برخی به خاطر مشغله کاری یا مناسب نبودن مطالب ,دیگه به اینجا نیومدند.

چندی قبل هم از یکی  ازدوستان فیس بوکی (آقای فخرایی) خواهش کردم که به من کمک کنند تامطالب بهتر و بیشتری در وبلاگ بذاریم!راستش به نظرم رسیدکه دوستان ازنوشته های من خسته شدندوخواستم به این وسیله تنوعی درمطالب ایجاد بشه که نمیدونم تاچه حد موفق بودیم!

به هرحال امروز وبلاگم یک ساله شد و اعتراف میکنم که من به اشتباه فکر میکردم 27 مهر روز تولد بلاگ نازنینمه!! در حال آماده سازی مطلبی درباره افسانه صورت فلکی جباربودم که به ناگاه متوجه شدم در مورد تاریخ اشتباه کرده ام!!

باکلی عجله این پست رو نوشتم!فکر میکنم من تنها  بلاگری هستم که تاریخ تولد وبلاگش رو نمیدونست!! :))

پ.ن1:از تمام دوستانی که تابه امروز مطالب بلاگ رو مطالعه کردند تشکرمی کنم!

پ.ن2:به هرحال من یک منجم کاملا آماتور هستم و اطلاعات خیلی زیاد و خاصی در مورد این علم لایتناهی ندارم. اما همیشه نهایت سعی خودم رو کردم تا مطالب مفید و به روز باشند که نمیدونم تا چه حد موفق بوده ام! امیدوارم دوستان من رو در ادامه راه یاری کنند!

اگرتصویری بازنشد میتونید بر روی توضیح عکس کلیک کرده و تصویر موردنظر رو مشاهده کنید.

این تصاویرزیبا ازسایت The World At Night  انتخاب شده اندوکاملا واقعی هستند.

از دیدن تصاویر منتخب لذت ببرید

صورفلکی جبار و جمینی درکنارسیاره ونوس

کهکشان نورانی آندرومدا بر بالای البرز/عکاس بابک امین تفرشی

عبوردنباله دار هیل باپ ازبالای مسجدی درمصر

سیاره مشتری بر فراز پاسارگاد/عکاس بابک امین تفرشی

  کم کم فصل پاییز داره از راه میرسه وهوا رو به سردی میرود.

 آیا تا به حال فکرکردین عاملی که باعث به وجود آمدن فصول بر روی سیاره ماست چه چیزی میتونه باشه؟

شاید خیلی ها تصورکنند چون مدار زمین به دور خورشید بیضی شکل است و فاصله اش ازخورشید در طول سال تغییر میکند فصلها به وجود می آیند.و این باید به این معنی باشد که این روزها کم کم فاصله زمین از خورشید در حال افزایش است و همین عامل سردشدن هواست.

اما جالب است بدانید زمانی که در نیمکره شمالی در فصل زمستان هستیم مردمان نیمکره شمالی در حال تجربه روزهای گرم تابستانی هستند.پس چطور میتوان این تفاوت را توجیه کرد؟

و شایدجالبتر باشد بدانید که در هنگام زمستان زمین به خورشید نزدیکتر است!!!

در واقع عامل اصلی به وجود فصول در کره زمین فاصله نیست بلکه انحراف ازمحور زمین است.

احتمالا تا به حال درباره حرکت وضعی وانتقالی زمین مطالبی شنیده اید.

زمین حرکت چهارمی هم دارد که به حرکت تقدیمی معروف است. از آنجایی که محور گردشی زمین ٢٣.۵درجه از محور فرضی (محوری که شمال وجنوب زمین را به هم متصل میکند) آن انحراف دارد این حرکت باعث میشود این محور دربازه زمانی تقریبا طولانی ٢۶٠٠٠ ساله سطح یک مخروط را جاروب کند.

و این عامل اصلی به وجود آمدن فصول بر روی کره زمین است.چرا که همانطور که در تصویر دوم می بینید زمانی که نیمکره شمالی در نقطه انقلاب زمستانی است با وجود اینکه زمین به خورشید نزدیکتر است میزان متوسط نوری که از خورشید دریافت می کند کمتر است و اشعه خورشید به طور مایل به زمین میتابد و شاید این از خوش شانسی ما باشد که در این بخش از کره زمین زندگی می کنیم. به دلیل اینکه زمستان ها وتابستان های معتدل تری نسبت به بخشهای جنوبی سیاره تجربه می کنیم!

پ.ن:

حرکت انتقالی:زمین در طول سال یکبار به دور خورشید می‌گردد. که این حرکت ، حرکت انتقالی زمین نامیده می‌شود

حرکت وضعی:چرخش زمین به دور خود حرکت وضعی نامیده می‌شود.

حرکت تقدیمی: برای توضیح حرکت تقدیمی زمین بهتر است اول چرخش یک فرفره را تجسم کنیم. وقتی یک فرفره را به چرخش در می آوریم، می بینیم فرفره همچنانکه به دور خودش می چرخد هر لحظه به یک سمت متمایل می شود، در واقع راستای دوران اش تغییر می کند. چرخش زمین به دور محور دوران اش هم همین وضعیت را دارد. یعنی همچنانکه زمین در راستای محور دوران به دور خودش می چرخد؛ علاوه بر دوران به دور خودش راستای محور دورانی اش نیز تغییر می کند. درست مثل همان فرفره . خوب حالا تفاوت ابعاد فرفره با کره زمین را مجسم کنید تا درک این جمله راحت تر باشد که یک دوره حرکت تقدیمی زمین 26,000 سال طول می کشد. ستاره قطبی ما اکنون ستاره جدی در صورت فلکی دب اصغر است . چون این ستاره تقریبا در امتداد راستای محور دوران زمین قرار دارد تنها ستاره ای است که مکان اش در آسمان ثابت است و با دوران زمین به دور خودش طی شبانه در آسمان جا به جا نمی شود. پنج هزار سال یش ستاره شمالی ما ستاره ذیخ در صورت فلکی اژدها بود. حدود 13,000سال دیگر ستاره شمالی ما ستاره نسر واقع خواهد بود و حدود 26,000 سال دیگر دوباره ستاره جدی ستاره قطبی زمین می شود.

مطالب بیشتر درباره حرکت تقدیمی زمین : ١  /٢